Ik heb het idee dat voor veel mensen, met name de fotografen onder ons die nog maar kort met een spiegelreflexcamera fotograferen, of die beginnen te experimenteren, de zogenaamde f/stops of f/getal vreselijk saai en ingewikkeld zijn! Daarom zal ik deze post zo kort en eenvoudig mogelijk houden, zodat deze materie toch begrijpelijker wordt.
Een f/stop is de diafragma instelling, ofwel de grootte van de diafragma opening die we willen hebben wanneer we op de ontspanknop drukken. In vergelijking met de sluitertijd die betrekking heeft op hoe lange tijd het licht op de sensor valt, heeft de f/stop (of diafragma) betrekking op de hoeveelheid licht die op de camerasensor valt.
Dit zijn zo’n beetje de standaard diafragmawaarden: f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16 en f/22 – gewoonlijk is het zo dat hoe duurder het objectief is, hoe groter het maximale diafragma (f/stop) is.
Een handige manier om te begrijpen wat een f/stop doet is om het te vergelijken met de oogpupil. Wanneer je in een goed belichte omgeving bent (bijvoorbeeld buiten op een zonnige dag) dan zijn je pupillen erg klein om te voorkomen dat er teveel licht binnen komt. Wanneer je nu in een donkere plaats bent dan zijn ze juist weer erg groot om maar zoveel mogelijk licht binnen te laten.
Laten we eens een kijkje nemen op onderstaand diagram:
Je ziet hier dat de opening bij een diafragma van f/16 kleiner is dan bij een waarde van f/11, die weer kleiner is dan bij f/8 enzovoorts.
Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden:
- Hoe hoger het f-getal, hoe kleiner de diafragma opening.
- Hoe kleiner de diafragma opening, hoe minder licht erdoor naar binnen kan.
- Elke sprong naar de volgende f/stop of diafragmawaarde betekent een halvering van de hoeveelheid licht. Zo geeft f/11 maar de helft van de hoeveelheid licht die f/8 geeft.
Nou , ik hoop dat dit verhaal het niet nog verwarrender voor je heeft gemaakt!
Mocht je nog vragen hebben, stel ze dan gerust hieronder…
Ook interessant:
- De Basis van Belichting: Sluitertijd
- Diafragma, Sluitertijd en ISO bepalen de belichting
- Diafragma – ken je f/getallen
- Belichting: Reflectoren
Vond je dit artikel waardevol? Doe jezelf een plezier en meldt je aan op mijn RSS voor alle GRATIS artikelen en andere updates!
Of volg mij op Twitter: twitter.com/PetervanVeen
{ 6 trackbacks }
{ 8 comments… read them below or add one }
Hey Peter,
dit is nu echt eens nuttige informatie voor beginnende fotografen, wat niet wegneemt dat het een moeilijke materie blijft om het in de praktijk “snel” even uit te voeren.
groet,
Ludwig
Hallo Peter,
Ik had in jouw uitleg over de diafragmawaarden ook wel een paar zinnetjes verwacht over de invloed van het diafragma op bv de scherptediepte, maar dat komt vast nog?? Verder alle waardering voor al je info over de mooie hobby fotografie !
Groeten, Peter
@ludwig: oefening is de beste leermeester kan ik je uit eigen ervaring vertellen!
@Peter: dat had inderdaad wel gekund, maar ik wilde deze uitleg zo eenvoudig en to the point mogelijk houden. Het kan zo al lastig genoeg zijn!
Overig staat er een video klaar over de materie van belichting waarin dit wel besproken wordt. Komt binnenkort!
Beste,
Misschien een rare vraag, maar voor mij niet. Ik heb een 2.8 lens. Bij welke stop krijg ik het meeste ligt binnen in me lens. En heb een Nikon D50
1 stop
2 stop
3stop
Welke kan ik het beste gebruiken.
—
En waar kan ik deze het beste op zetten, maak veel fotos in donker.
ae & flits
2.0 etc etc
0.3 etc etc
Kunt u mij terug mailen
@Marvin: als je een 2.8 lens hebt wil dat zeggen dat f/2.8 het maximale diafragma is. Verder kan het diafragma niet open, en meer licht kan er dus niet in.
Een stop is niet een bepaald diafragma, maar juist de sprongetjes ertussen. En betekent dus een halvering of verdubbeling van de hoeveelheid licht.
Als je veel in het donker fotografeert zou je een flitser kunnen overwegen. Anders zou ik kiezen voor een zo groot mogelijk diafragma, f/2.8 dus. Mocht dat nog niet voldoende zijn, dan kun je nog de ISO waarde ophogen, maar bij een Nikon D50 houdt dat herlaas al gauw op. Ik spreek uit ervaring
!
Zelf vind ik het altijd leuk om dit soort dingen te lezen (ook al weet ik het al) maar wat voor een beginner misschien handig is zijn voorbeelden. Laat zien wat het in de praktijk doet. Neem 1 onderwerk en maak er 4 foto’s van op verschillende f/stops.
Je kent het: Een foto zegt meer dan duizend woorden.
Wat zijn stops precies? En wat voor stops heb je precies? Voor het antwoord kan je me mailen.
@Joey: een stop is een verdubbeling of halvering van de hoeveelheid licht. Dat kan op meerdere manieren bereikt worden.
Een verdubbeling van de hoeveelheid licht (dus 1 stop meer) kun je krijgen door:
- de sluitertijd te halveren
- de diafragmaopening te verdubbelen
- de ISO waarde te verdubbelen
Om een halvering van de hoeveelheid licht te verkrijgen, dus 1 stop werkt, moet je bovenstaande zaken natuurlijk even tegengesteld uitvoeren.